Bruinisse en mossels zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het dorp op Schouwen-Duiveland is de mosselstad van Nederland. Ook als je geen mosselfanaat bent is er genoeg te beleven in Bruinisse en omgeving is onze ervaring.
Bruinisse en mossels
Bru, zoals Bruinisse liefkozend wordt genoemd, telt een kleine 4.000 inwoners. Het is een ‘ons kent ons’ dorp dat zowel aan de Oosterschelde als aan het Grevelingenmeer ligt. Bruinisse is niet de plaats waar de meeste productie wordt gedraaid. Of waar de grootste vloot ligt. Ook niet waar de mosselen worden geveild. Het is wel de plaats die altijd verbonden is geweest is met visserij en mosselen. En dat omarmt heeft. In het straatbeeld kom je ze tegen. Parkeerplaatsen in de vorm van een mossel, de fontein lijkt op een mossel en natuurlijk de reuzenmossel bij de ingang van het dorp niet te vergeten. In Bruinisse haal je geen frikandellen maar mosselen uit de muur.
De mosselvissers hebben betere tijden gekend. De productie is de afgelopen jaren gekelderd. De verwachtingen zijn niet goed. Vanaf 2030 wordt het waarschijnlijk verboden om baby mosseltjes, het zogenaamde mosselzaad, nog uit de Waddenzee te vissen. Nu wordt het mosselzaad opgevist en op twee manieren gebruikt in de Oosterschelde. Bij de bodemcultuur vindt de kweek op de bodem plaats. Blauwe tonnen in het water kenmerken de hangcultuur waarbij de mossels aan touwen of netten groeit. Ondergesneeuwd door al het mosselgeweld worden er in Bruinisse ook oesters gekweekt in de Oosterschelde. Ook die trek je in Bruinisse gewoon uit de muur.
Culinair genieten in Bruinisse
Alles wat uit de zee komt belandt op je bord. Dat geldt zeker voor Bru17, het visrestaurant naast de haven. Meerdere kotters liggen aangemeerd aan de kade. Veel activiteit in de haven is er niet. Bru17 is gevestigd in een volledig gerenoveerde loods en vernoemd als eerbetoon naar de mosselkotter van Leen en Willem van den Berge. De vangst van het seizoen bepaalt het menu. In twee tanken worden mosselen en schelpen vers gehouden voor consumptie. Ook de inhoud van de derde tank is lokaal. De Oosterschelde kreeften zijn verrassend flinke jongens. De smaak van de zee vind je hier op je bord.
Net achter de dijk ligt aan de Oudestraat Brasserie de Cleenne Mossel. Ook hier zijn alle ingrediënten lokaal, regionaal of gewoon zelfgemaakt. Met kroepoek vervaardigt van zeewier begint het diner goed. Toegankelijk fine dining met oog voor detail. De kaart is seizoensgebonden en bevat veel meer dan mosselen en vis. Uit eten in Bruinisse is een culinaire ervaring.
Geschiedenis van Bruinisse
Museum Brusea geeft een overzicht van de geschiedenis van Bruinisse en bestaat uit het visserijmuseum en het Vissersuusje met veel informatie over de vloot, de visserij en de rampen die Bruinisse te boven is gekomen. De watersnoodramp van 1953 heeft ook nagenoeg heel Schouwen-Duiveland onder water gezet. Alhoewel Bruinisse slechts één drenkeling telde was de schade enorm. Een steen op de gevel van een woning in het dorp geeft de hoogte van het water destijds aan. Het vissershuisje is een rijksmonument en geeft een inkijkje in het dagelijks leven van een vissersgezin honderd jaar geleden.
Bruinisse op de fiets verkennen
Een knalrode elektrische fiets staat al klaar. De trapondersteuning is geen overbodige luxe met een stevige wind op de dijk. Een fiets is erg handig om Bruinisse te verkennen. De kern van het dorp is klein, de kustlijn daarentegen is langgerekt. Vanaf de haven fietsen we over de smalle dijk langs de oever van de Oosterschelde. In de scheepswerf staat een kotter op bokken. De Oosterschelde staat rechtstreeks in verbinding met de Noordzee en heeft daarom getijden. Bij vloed stromen twee betonnen getijdenbakken aan de voet van de dijk vol water. Bij eb kun je de schelpen en diertjes die zijn achtergebleven bewonderen. We fietsen door richting de haven van Zijpe, waar onder meer twee riviercruise boten voor anker liggen. Vanaf hier is het nog een klein half uurtje fietsen voor en achter de dijk langs naar het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk.
Bezoekje aan het Watersnoodmuseum
Pakkender had het onderkomen van het Watersnoodmuseum niet kunnen zijn. De vier caissons, betonnen prefab blokkendozen van zestig bij twintig meter, die zijn gebruikt om in november 1953 het laatste gat in de dijk te dichten zijn hergebruikt tot het museum. Een zware storm in combinatie met springtij zorgde in de nacht naar 1 februari 1953 op tientallen plaatsen voor dijkdoorbraken waardoor grote delen van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid-Holland onder water liepen. Daarbij verloren 1.836 mensen het leven.
In het eerste caisson wordt het verhaal van de ramp verteld. Bij caisson twee staat de mens centraal en krijgen de slachtoffers een gezicht en wordt hun verhaal verteld bij het indrukwekkende monument 1835+1. De derde caisson behandelt de grote schoonmaak en de wederopbouw, terwijl de laatste caisson ingaat op de toekomst. Op interactieve wijze schetst het Watersnoodmuseum het verhaal van de ramp. Niet voor niets is het museum erkend als Nationaal Kennis en Herinneringscentrum.
Van de Zeelandbrug naar Dreischor
De Zeelandbrug behoort niet tot de deltawerken. De meer dan vijf kilometer lange brug die Schouwen-Duiveland met Noord-Beveland verbindt is een imposant bouwwerk. Het is nog een kilometertje fietsen naar duikplaats Zuidbout waar je vanaf het strandje een mooi uitzicht op de Zeelandbrug hebt. Omringd door uitgestrekte weilanden en akkers is het een half uurtje trappen in noordelijke richting naar het pittoreske Dreischor. Dit dorp met nog geen duizend inwoners is één van de beste bewaarde ringdorpen van Zeeland. De grote Sint Adriaanskerk uit de 14e eeuw is het hart van het dorp en wordt omringd door een grachtje. Daaromheen ligt een cirkel van huizen waarvan er meerdere een monumentale status hebben.
Watersport in Bruinisse
De laatste etappe terug naar Bruinisse is een dikke twintig minuten fietsen waarvan de laatste kilometers langs het Grevelingenmeer en de jachthaven. Daar liggen behoorlijk wat boten. Omringd door zoveel water is Bruinisse een geliefde watersport bestemming. Surfen en zeilen voor ervaren rotten maar juist ook voor beginners. In de jachthaven ligt een arsenaal aan oefen bootjes om het zeilen onder de knie te krijgen. Aquavitesse verzorgt de zeilschool en de verhuur van boten. Ook verhuren ze een aantal aqualodges. Deze luxe cabins op een ponton deinen heel zachtjes op het water als er wat wind staat. En zijn een prima optie voor een overnachting in Bruinisse.
Een ander populair watersportgebied is de Grevelingendam. Deze dam is onderdeel van de deltawerken en heeft naast een zwemplas ook een geliefde baai voor windsurfers. Bij Meer Outdoor kun je op surfles of leren wing foilen. Ook kun je met een sup of een kajak hier het water op. De Grevelingendam kent doorgaans geen gebrek aan wind.
Bruinisse als onderdeel van een rondreis Schouwen-Duiveland
De badplaats Renesse en het stadje Zierikzee zijn de meest bekende plekken van Schouwen-Duiveland. De oostelijke hoek van het eiland met Bruinisse als uitvalsbasis mag zeker niet ontbreken tijdens een rondje Schouwen-Duiveland. De afstand van Bruinisse in het oosten naar Haamstede in het westen is 30 kilometer, terwijl de afstand van Brouwershaven in het noorden naar de Zeelandbrug in het zuiden 15 kilometer bedraagt. Zelfs op de fiets kun je best een aardig eindje komen. Trek in ieder geval twee dagen uit voor alle belevenissen in Bruinisse.
