De baai van Somme is een bijzonder kustgebied in het Franse departement La Somme. Het is een getijdengebied waar eb en vloed het landschap veranderen. Langs de baai liggen knusse stadjes zoals Saint-Valery-sur-Somme. Ik verkende de baai van Somme en de omgeving en nam deel aan de Transbaie, het grootste evenement van de regio.
Waar ligt de baai van Somme
De baai van Somme is een flinke inham in het departement Somme, in de regio Hauts-de-France, halverwege tussen Calais en Le Havre. De rivier de Somme mondt uit in de baai die haar naam daaraan te danken heeft. Met de trein kun je via Parijs en Amiens tot Abbeville komen. Daar moet je vervolgens de bus pakken. Vanaf Utrecht met de auto is het een rit van bijna vijf uur. Met de trein ben je zeker twee uur langer onderweg dan met de auto.
Saint-Valery-sur-Somme is niet te missen
Saint-Valery-sur-Somme is de perfecte uitvalsbasis tijdens een verblijf aan de baai. De naam van het dorp is afkomstig van de christelijke kluizenaar Valery die in de 6e eeuw een klooster stichtte en de beschermheilige van het dorp werd. Een eeuw later, toen het dorp begon te groeien, liet een monnik die ook Valery heette een abdij bouwen bij Cap Hornu. Die abdij groeide uit tot een waar pelgrimsoord. De strategische ligging aan de ingang van de baai was reden genoeg om in de middeleeuwen het bovenste deel van de stad te fortificeren. In de vorige eeuw werd Saint-Valery-sur-Somme populair onder rijke Parijzenaren die grote huizen langs de baai bouwden. Tegenwoordig telt het dorp nog ongeveer 2.300 bewoners en is toerisme de belangrijkste inkomstenbron. Het valt me op dat er regelmatig een sleutelkluisje bij de voordeur hangt.
Middeleeuws stadje aan de baai van Somme
De middeleeuwse bovenstad van Saint-Valery-sur-Somme is aardig bewaard gebleven. Door de statige Poort van Nevers loop je dit deel van de oude stad in langs de Saint-Martin kerk die in de steigers staat. Vanaf hier krijg je al een mooi uitzicht over een deel van de baai te krijgen. Het zijn vooral smalle straatjes met authentieke huizen waar je doorheen kunt dwalen. Vlak voor de poort van Jeanne d’ Arc wordt het uitzicht nog iets weidser. Hier kun je met een trapje naar beneden lopen om bij het strand te komen. De weg rechtdoor leidt je uiteindelijk naar de Kapel van de Zeevaarders Sint Walarik en bovendien naar de plek met het meest panoramische uitzicht over de baai. Zeker aan het eind van de dag is dit de plek om de zon aan de horizon te zien ondergaan.
Bijzondere baai
De baai van Somme heeft grote invloed op het dorp. Het is uitgeroepen tot één van de 26 Grand Site de France. Dat zijn bijzonder waardevolle, duurzaam beheerde natuur- en landschapsgebieden. De trechtervorm van de baai en de vlakke ondergrond zorgen ervoor dat een groot deel van de baai bij eb droogvalt, maar bij vloed ook weer ontzettend snel onder water staat. Dat maakt de baai voor wandelaars ook best gevaarlijk. Overal staan dan ook waarschuwingsborden om niet zonder gids het wad op te gaan. De kustlijn is vrij ongerept waar tal van bijzondere planten floreren. Aan de overkant van de baai ligt het plaatsje Le Crotoy. Het mooist is de baai bij zonsondergang.
Fietsen rond de baai van Somme
De baai van Somme is één van de weinige gebieden in Frankrijk met een netwerk van fietsknooppunten. Deze staan zelfs in de Nederlandse fietsknooppunten app en zijn bovendien zorgvuldig fysiek gemarkeerd. Een deel van de route volgt de Vélomaritime, net zoals de ViaRhôna een populaire lange afstandsfietsroute. Ik stap op mijn huurfietsje met volle accu. Alhoewel deze regio redelijk vlak is staat er vaak een windje dat toevallig altijd tegen is. Via de boulevard trap ik tot Cap Hornu langs de baai waarna het fietspad een stukje het binnenland ingaat. Keurig volg ik de bordjes tot aan mijn eerste stop.
Zeehonden in de baai van Somme
Le Hourdel ligt naast de ingang van de baai van Somme. Meer dan een rijtje huizen en een paar restaurantjes is het niet. Le Hourdel is de rustplaats van een grote kolonie zeehonden die bij eb op de zandbanken liggen te dutten. Onze Waddenzee wemelt ervan, maar dit is één van de weinige plekken in Frankrijk om zoveel zeehonden te bewonderen vanaf de kust. Zeker de Franse bezoekers lijken onder de indruk van de dieren. Af en toe wordt er eentje wakker en plonst in het ondiepe water.
Omgevallen bunker op het strand
In de verte zie ik een groot object op zijn kant op het strand liggen. Dat blijkt R612 te zijn, een Duitse geschutsbunker die de ingang van de baai van Somme moest beschermen. De bunker is niet vanuit de duinen naar beneden komen vallen. De duinen en bodem eromheen hebben last van erosie waardoor het betonnen gevaarte los is komen te zitten en in de loop der jaren is gekanteld.
Kleurrijke hokjes in Cayeux-sur-Mer
Ik volg de kustlijn naar Cayeux-sur-Mer en passeer een eenzame vuurtoren tussen het hoge gras. Bordjes langs het fietspad geven het aantal minuten fietsen en wandelen aan naar de volgende plaats. Na een kwartiertje rol ik Cayeux-sur-Mer binnen. Een lange rij kleurrijke strandcabines valt meteen op. In totaal staan er meer dan 500 van deze kleine hokjes over een lengte van 2,5 kilometer met daarvoor een boardwalk die zich de langste van Europa mag noemen. Eind september worden de cabines afgebroken en opgeslagen en in het voorjaar weer teruggeplaatst op het kiezelstrand. Een comfortabel strand is het niet echt. Met een handdoekje op de grote kiezels ligt niet zo aangenaam. Een leuk plaatsje langs de kust is Cayeux-sur-Mer zeker, met name als de zon schijnt is het hier goed toeven. Aan het eind van de boardwalk zijn de krijtrotsen van Ault zichtbaar. Dat bewaar ik voor een volgende keer.
Langs de kust fiets ik terug in de richting van Saint-Valery-sur-Somme. Bij het Maison de la Baie de Somme maak ik een korte tussenstop. Dit museum geeft een goed inzicht in de baai van Somme en haar natuur. Naast zeehonden zijn ook tal van vogelsoorten woonachtig of op doorreis door de baai. Aan de overkant van de baai bevindt zich Parc du Marquenterre, een vogelreservaat waar meerdere wandelroutes om vogels te spotten zijn uitgezet.
Dwars door de baai van Somme met La Transbaie
Vanaf de boulevard van Saint-Valery-sur-Somme zie je schuin aan de overzijde van de baai het dorpje Le Crotoy liggen. Het lijkt vlakbij, maar is toch nog bijna drie kwartier fietsen. Je moet namelijk helemaal om de baai heen. Een andere optie is om het toeristisch treintje te nemen dat meerdere keren per dag pendelt tussen beide plaatsen. Je kunt zelfs je fiets meenemen aan boord. Dwars door de baai is het maar een paar kilometer. Eens per jaar kun je deze route hardlopend afleggen tijdens La Transbaie. Deze wedstrijd gaat over slik, geulen en waden door heupdiep water. Je loopt in deze wedstrijd van ongeveer 17 kilometer een rondje door Le Crotoy alvorens weer terug te lopen naar Saint-Valery-sur-Somme.
Overnachten net buiten Saint-Valery-sur-Somme
In Saint-Valery-sur-Somme zijn genoeg hotels en andere accommodaties. Meer rust en verbinding met de baai vind je iets ten zuiden van Saint-Valery-sur-Somme in Cap Hornu. Le Cap Hornu is een driesterrenhotel tegen een heuvel aangebouwd met uitzicht op de baai. Het is ruim opgezet en een perfecte uitvalsbasis om de baai van Somme en omgeving te verkennen.
