Is Skjolden een van de havens op jouw cruise? Dan vaar je één van de mooiste routes van Noorwegen, dwars door het smaragdgroene Sognefjord. Eenmaal aangemeerd kun je kiezen uit tal van excursies, maar die naar Jotunheimen Nationaal Park en de houten staafkerk van Lom is de allermooiste.
Jotunheimen Nationaal Park bezoeken met een cruise of de auto?
Een cruise is een speciale manier om Skjolden te bezoeken, vanwege de geweldige route door de fjorden die het schip vaart om hier te komen (daarover verderop meer). Deze manier van reizen betekent wel dat je minder tijd hebt voor Jotunheimen Nationaal Park, dat op een uurtje van Skjolden ligt. Met eigen vervoer kun je stoppen waar je wilt en ook hikes maken. Zoals je in het reisverslag van mijn Noorwegen cruise kunt lezen was dit de echter de mooiste dag van onze reis, dus ook per cruise raad ik het aan.
Ik bezocht Skjolden en Jotunheimen Nationaal Park tijdens een cruise met Holland America Line. De tips in deze blog kun je ook gebruiken als je zelf door Noorwegen rijdt.
Met een cruise door het Sognefjord varen
Skjolden is een fantastische haven om per cruise te bezoeken. Het plaatsje ligt aan het Lustrafjord, een zijarm van het Sognefjord. Om hier te komen vaar je door het Sognefjord en het uitzicht vanaf het schip is geweldig. ’s Ochtends zagen we de zon opkomen tussen de mistflarden door. Aan het eind van de dag, toen het schip bij vertrek opnieuw door de fjorden ging, hadden we stralend weer. De smaragdgroene kleur van het water, afkomstig van gletsjerwater uit de bergen, was goed te zien.
Met een lengte van 40 kilometer is het Sognefjord het langste bevaarbare fjord ter wereld. Veel grote Noorse kunstenaars lieten zich door dit landschap inspireren. Langs de oevers zie je fruitboomgaarden (in de 13e eeuw geïntroduceerd door Engelse monniken), de typisch rode huisjes waar Noorwegen om bekend staat en boerderijen. Sommige boerderijen zijn bewoond, andere (vooral de hoger gelegen) zijn verlaten. Een fonds van de Noorse overheid zorgt voor het onderhoud, zodat het erfgoed bewaard blijft.
Skjolden als cruisehaven en uitvalsbasis voor Jotunheimen
Zodra het schip aanmeert aan de kade van Skjolden, krijg ik al het gevoel dat één dag hier eigenlijk te kort is. De omgeving is mega fotogeniek en alleen al in het dorpje zelf kun je mooi wandelen. Holland America Line biedt hier veel keus qua activiteiten: fietsen, wandelen, een (rib-)boottocht óf mijn keuze: per touringcar naar de staafkerk van Lom en Jotunheimen Nationaal Park.
Voor deze excursie betaal je flink: 350 dollar per persoon (!). Ondanks de prijs raad ik wel aan om dit via de cruisemaatschappij te boeken. Je bent namelijk een volle dag op pad. Boek je via de rederij en heeft jouw tour vertraging, dan zal het schip op je wachten. Ga je op eigen gelegenheid en mis je de ‘all aboard-time’, dan is dat niet het geval. Wij kwamen pas na de ‘all aboard time’ terug in de haven, dus waren blij met onze keuze.
Scenic Route Sognefjellet door Jotunheimen Nationaal Park
Vanuit Skjolden zetten we koers naar Lom, zo’n 80 kilometer verderop. We rijden over de ‘Scenic Route Sognefjellet’, ook wel Road 55 genoemd. Deze route is officieel nog iets langer, want na Skjolden loopt de weg nog door naar Gaupne (27 kilometer verderop). Maak je een rondreis naar Noorwegen, dan kun je het zo plannen dat je deze route one way rijdt. Het is echter geen straf om deze weg twee keer op één dag te rijden, zoals wij op en neer vanuit Skjolden deden.
De route loopt door het hooggebergte van Jotunheimen en bereikt op het hoogste punt 1.434 meter. Dat maakt de Sognefjellet de hoogste bergweg van Noord-Europa. Van begin mei tot eind oktober wordt de weg sneeuwvrij gehouden, maar ook in de zomer zal je overal sneeuw zien. Verbazingwekkend lange stokken geven onderweg aan hoe hoog de sneeuw zich hier in de winter kan opstapelen. Je bent in de buurt van de Galdhøpiggen, de hoogste berg van Noorwegen (2.469 meter).
Houten staafkerk Lom
Stoppen in Jotunheimen Nationaal Park bewaren we voor de terugweg, want in Lom staat een gids op ons te wachten. We ontmoeten hem bij de houten kerk uit 1158, de grootste staafkerk van Noorwegen. Er passen wel 350 mensen in, terwijl de gemiddelde staafkerk slechts een tiende daarvan aankan.
De kerk heeft mooie details, zowel binnen als buiten. In het hout zijn oude runes gekerfd; het Noorse alfabet vóór de komst van het moderne alfabet. Op de punten van de daken staan draken. Net zoals de draken die vroeger op Vikingschepen stonden, moesten zij beschermen tegen monsters. De houten ‘schubben’ op het dak dienen eenzelfde doel. De grofweg 40 bezoekers die samen met ons uit de touringcar stromen, laten zich er echter niet door weerhouden.
We nemen plaats op de houten bankjes in de kerk. Na 900 jaar is de kerk nog altijd in gebruik – de dag vóór ons bezoek heeft er nog een begrafenis plaatsgevonden. De gids vertelt hoe de mis er vroeger aan toeging. De eerste eeuwen na de bouw duurde die slechts een paar minuten. In de kerk was de temperatuur namelijk hetzelfde als buiten. De priester sprak Latijns (voor de normale man onverstaanbaar), er waren nauwelijks ramen en de ruimte werd verlicht met kaarsen. Toch was de kerk een belangrijk ontmoetingspunt, niet in het minste omdat het verplicht was om erheen te gaan.
Met de komst van het Lutheranisme (rond 1600) werd de duur van de mis verlengd naar 2 à 3 uur. De banken zijn in die periode toegevoegd, net als de ramen. Families hadden hun eigen bank en zaten altijd op dezelfde plek. Deze plek moest je kopen; betere plekken waren duurder. Ook waren er vier verhoogde zitplekken, bedoeld voor de leraar, dokter, politie en hun families. Samen met de priester vormden zij de ‘big four’ van hun tijd.
Bezoekerscentrum Lom (Norsk fjellsenter)
Lom heeft ook een bezoekerscentrum gericht op Nationaal Park Jotunheimen. Een handige plek om even naar het toilet te gaan. Bij de staafkerk zijn namelijk geen toiletten en het bezoekerscentrum ligt er schuin tegenover. Hoewel de tentoonstelling best aardig is, zou ik jezelf de entree hiervoor echter besparen. Er zijn namelijk veel leukere plekken in de omgeving.
Elveseter Arts and Culture Hotel
Zo’n 25 kilometer buiten Lom – de terugreis naar Skjolden is inmiddels ingezet – stoppen we bij Elveseter Arts and Culture Hotel. De verzameling houten gebouwen lijkt van buiten op wat we onderweg hebben gezien. Binnen weet je echter niet wat je ziet: het is net een levend museum.
Deze plek begon in 1870 als boerderij, maar veranderde langzaam naar een hotel met restaurant. De familie Elveseter verzamelt al generaties lang Noors antiek. Elke hoek, wand en deur is versierd met houtsnijwerk, antieke kasten, klokken en schilderijen. Inmiddels staat de zesde generatie aan het roer. Tijdens deze dagtocht stoppen we hier alleen voor de lunch, maar met meer tijd had ik graag een nachtje blijven slapen. Tijdgebrek of niet, de traditionele kjøttkaker (gehaktballen) smaken er niet minder om.
Jotunheimen Nationaal Park
Op de terugweg naar Skjolden is het tijd voor de beloofde stops in Jotunheimen National Park. Langs gletsjers, ijsmeren en enkele van de hoogste bergen van Noorwegen. De weg kan mij niet niet lang genoeg duren, want het uitzicht is echt genieten. Zorg hier zeker voor genoeg ruimte op je geheugenkaartje!
Mijn favoriete stop is die bij de Smørstabbreen gletsjer. Tijdens een korte wandeling blijven we het tegen elkaar herhalen: dit soort landschappen zijn dé reden voor een reis naar Noorwegen.
Ontmoeting met de locals
Wanneer we onderweg ook nog vrolijk overstekende schapen spotten – en even de benen strekken bij een waterval omringd door nieuwsgierige paarden met veulentjes – is de dag compleet.
Ook in de categorie ‘dieren’, maar iets minder ‘lokaal’: van mijn gids hoorde ik dat Skjolden een heuse lamaboerderij heeft (te vinden onder de naam ‘Skjolden Llamas’). In een klein uurtje bezoek je de boerderij en ga je met de lama’s aan de wandel langs een rivier.
’s Avonds bij het diner hoor ik ook van medereizigers, die voor andere excursies hebben gekozen, louter positieve verhalen over Skjolden. Er staat dus nog genoeg op de wensenlijst voor een volgend bezoek, want naar deze omgeving wil ik zeker eens terug.
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Holland America Line en Lieb Management NL. Alles wat je hier leest is gebaseerd op onze eigen ervaringen en meningen.
