Turkmenistan staat niet bovenaan het lijstje van de doorsnee reiziger als land om te bezoeken. Toch heeft dit land nog een aantal zeer verrassende plekken om te bezoeken. Buiten het feit dat het een hele gekke gewaarwording is om in zo’n dictatuur op reis te zijn, zijn er een aantal dingen die je echt nergens anders ter wereld tegenkomt. Daarom hebben wij drie unieke locaties op een rij gezet waarom je toch naar Turkmenistan op vakantie zou moeten gaan, inclusief een lijst aan hoogtepunten in hoofdstad Ashgabat!
Vakantie in Turkmenistan
In Turkmenistan is toerisme niet hetgeen dat de meeste aandacht krijgt. Het is een gesloten land wat weinig pottenkijkers duldt en niet wil dat mensen zelf op avontuur gaan, dus reizen in dit land worden strak geregisseerd. Er komen dan ook maar zo’n 15,000 bezoekers per jaar. Wel kun je – met lokale gids – bepalen welke bezienswaardigheden je graag in je programma zou opnemen.
Turkmenistan is vooral leuk vanwege z’n gekkigheden, maar heeft ook mooie natuur. We zetten de drie belangrijkste attracties uit dit land voor je op een rij en vertellen je wat je kunt verwachten en waarom het zo leuk is. De drie attracties zijn:
- De Derwaza-krater / Gates of Hell
- De Yangikala Canyon
- Hoofdstad Ashgabat – met alle hoogtepunten uitgebreid besproken
Natuurlijk is er nog meer. Merv en Mary zijn geschikt voor de geschiedenisliefhebbers, en de Kaspische Zee is heerlijk om even af te koelen en je op een soort Sovjet-resort te wanen. Maar als je beperkt de tijd hebt, zijn dit wel de absolute toppers om te bezoeken tijdens een vakantie in Turkmenistan!
Lees ook: persoonlijke ervaringen tijdens een rondreis door Turkmenistan.
De Derwaza-krater, aka the Gates of Hell
Laat het maar aan Turkmenistan over om een mislukte gasboring door Russen in de jaren ’70 om te toveren tot de grootste toeristische attractie. Nadat een gasboren mislukte en er een enorme krater ontstond die gas lekte, besloot men om deze aan te steken in de hoop dat het gas – en het vuur – met een paar dagen verdwenen zou zijn. Nu, zo’n 55 jaar later, brandt deze krater nog steeds.
Het is dan ook een populaire attractie voor toeristen, zo’n brandend gat in the middle of nowhere. Hoewel men altijd lyrisch is over deze plek, moet ik je toch waarschuwen om niet al te underwhelmed te zijn: het is heel erg leuk, maar niet zo mega-indrukwekkend als sommigen je proberen te doen geloven.Het is gewoon een immens kampvuur. Een groot gat in de grond waar op de bodem een flink fikkie brandt en aan de randen ook vlammen ontsteken.
De mythes van de krater ontkracht
Ook gaan er veel verhalen de ronde over de krater. Bijvoorbeeld hoe de gassen die vrijkomen uit de krater een aantrekkende werking op de spinnen uit de omgeving zou hebben. Die zouden in de nacht massaal naar de krater trekken en zich, suïcidaal, in de vlammenzee werpen. Toen wij er waren hebben we echter geen spin gezien. Wel enkele enorme locusts, waarvan er inderdaad een aantal de krater in sprongen. Maar zelfs dat leek niet per se een suicidale actie, omdat de krater niet één grote vlammenzee is, maar meer uit losse vuurtjes bestaat.
Egels in het midden van de woestijn
De grootste verrassing bij de krater waren echter de egels. Op het yurt-kamp dat tegenwoordig op enkele honderden meters van de krater staat, renden vanaf de schemering ineens allemaal kleine wezentjes rond. Egels. Blijkbaar gedijen die prima in de woestijn en is dit kamp natuurlijk een hemelse plek met alle toeristen en het eten dat daarmee gemoeid is. Moeiteloos schrokten de egels de kippenpootjes naar binnen – met bot en al! Het kwam ze soms op een gevecht met de ook aanwezige katten te staan, maar meestal wonnen de egels toch.
Moet je de Gates of Hell in Turkmenistan bezoeken?
Hoewel de naam misschien wat imposanter is dan de krater zelf, blijft het een bijzondere ervaring. Je bent echt ver van de bewoonde wereld, midden in de woestijn, waar een soort van eeuwig vuur lijkt te branden. Voor zolang het duurt, want de Turkmeense overheid is inmiddels begonnen aan het afsluiten van de gastoevoer naar de krater. De huidige regering vindt dat er toch teveel slechte stoffen vrijkomen, en dat het bovendien een blamage is voor hun reputatie. Deze pogingen hebben als gevolg dat het vuur inmiddels al wat minder groots en heftig is dan het voorheen was (vandaar de waarschuwing om niet al te underwhelmed te raken). Maar met deze pogingen tot afsluiting gaan ze wellicht dus de allergrootste toeristische attractie van het land afsluiten en het is dan ook het proberen waard om het nog te bezoeken zolang het kan!
De Yangikala Canyon
Een attractie van een heel andere orde tijdens je vakantie in Turkmenistan is de Yangikala Canyon. Deze immense kloof ligt in het noordwesten van Turkmenistan en is een bijzonder natuurlijk verschijnsel. Ooit lag deze kloof op de zeebodem en nu is het gortdroge woestijn. Dat is haast niet in te beelden, maar het heeft wel voor hele bijzondere rotsformaties gezorgd.
Wat zo mogelijk nog specialer is, is de afgelegen locatie van deze canyon. Zelfstandig zou je deze nooit vinden, en als je hem al gevonden zou hebben, dan zou je ergens in de woestijn verdwaald zijn. Er is namelijk geen weg die naar Yangikala leidt. De gehele route gaat off-road, dwars door de woestijn. En onderweg kom je geen enkel mens tegen. De enigen die je tegenkomst zijn een heleboel kamelen!
Er zijn verschillende uitzichtspunten bij de canyon, maar de mooiste is degene waar je je net aan het einde van de wereld waant. Zo grote, uitstekende rots boven een afgrond, waar menig persoon met hoogtevrees (inclusief ondergetekende) nog klamme handjes en nachtmerries van krijgt. Maar met het spectaculaire, eindeloze landschap op de achtergrond zorgt het absoluut voor een fenomenale foto!
Hagelwitte spookstad Ashgabat
Misschien wel één van de meest intrigerende steden ooit om te bezoeken is de Turkmeense hoofdstad Ashgabat. Zoveel witte gebouwen in de woestijn levert een haast sprookjesachtig gevoel op, ware het niet dat het door de lege straten en bijzondere architectuur vooral iets apocalyptisch, onheilspellends en vervreemdends heeft.
Je moet de stad bezoeken tijdens je vakantie door Turkmenistan om het goed te kunnen ervaren. Een tour door Ashgabat brengt je langs vele bijzondere bouwwerken, die meestal een specifiek record op hun naam hebben staan, en langs talloze monumenten voor verschillende, onbenullige zaken. Je wordt met de felle zon erop haast verblindt door alle weidse, wit-gouden monumenten wanneer je hier rondloopt en dat is al een ervaring op zich.
In Ashgabat loop je van record naar record en het ene monument is nog gekker dan de ander. Een paar rariteiten op een rij:
1. Ruhnama Monument
De eerste leider van de Turkmenen schreef een boek, genaamd Ruhnama. Wordt ook veel gekocht door toeristen op vakantie in Turkmenistan. Het is een boek dat erg belangrijk wordt gevonden, zo dien je hier vragen over te beantwoorden als je rij-examen doet bijvoorbeeld. Uiteraard heeft dit boek ook een eigen monument. Namelijk… een extreem groot boek!
Het verhaal gaat dat het boek ooit ronddraaide en dat er verzen uit werden voorgelezen in het monument. Maar net als vele andere ‘zogenaamd bijzondere foefjes’, doet het monument dat allang niet meer, en is het vooral een heel groot boek!
2. Het Olympisch Stadion
Het Olympisch Stadion van Ashgabat met een enorme paardenkop: dit stadion heeft verder niks met paarden te maken, dat je het even weet. Het heeft echter wel een immens grote paardenkop op het dak zitten. En in de straten rondom het stadion hebben alle straatlantaarns ook paardenkoppen. Evenals alle hekjes. Ze zijn hier gek op de bijzondere, Turkmeense paarden, dat moge duidelijk zijn.
Dit stadion heeft ook een monorail, waarmee je je zou kunnen vervoeren naar de andere onderdelen van het sportcomplex. Zou kunnen, want – geheel in lijn met de ervaring in dit land – staat de monorail inmiddels stil. Niet omdat hij het niet doet natuurlijk, maar omdat hij momenteel niet nodig is. Sure.
3. Het grootste indoor-reuzenrad
Typisch zo’n geval van ‘je wist niet dat je het bezocht wilde hebben totdat je wist dat het bestond’. Waarom het echter bestaat is me nog steeds een raadsel. Het gebouw eromheen is namelijk puur en alleen gebouwd om van dit reuzenrad, het grootste indoor-reuzenrad te maken.
Van buiten oogt het echter vooral als een soort sci-fi portal naar een andere wereld. Of als een grote klok. Overigens is het daadwerkelijk wel leuk een ritje in het reuzenrad te maken. De ramen van het gebouw zijn gedeeltelijk open, dus dan heb je ook een mooi uitzicht over de stad.
4. Rotondekunst tijdens je vakantie in Turkmenistan
Almere, eat your heart out! Want de rotondekunst in Ashgabat is echt next-level! Van een 15 meter hoog gouden standbeeld van een Turkmeense hond tot een verhalende wereldbol over fietsers in Ashgabat én de zijderoute (goede combi): je kijkt je ogen uit op deze rotondes.
Overigens kan dat ook makkelijk, want de rotondes zijn meestal zo leeg en rustig dat je hier prima even stil kunt gaan staan om foto’s te nemen.
5. Het Trouwpaleis
Gewoon omdat het kan. Deze enorme kubus-achtige constructie met de kenmerkende ster van Turkmenistan die je overal in de designs terugziet is een gebouw om in te trouwen. Schijnt inclusief eten slechts $3000-$4000 te kosten. Koopje! Bijna een reden om op vakantie naar Turkmenistan te gaan, nietwaar!
Wij zijn er ook binnen geweest, en het is alles wat je ervan verwacht of hoopt. Veel marmer, veel goud, veel pracht en praal, en ook heel veel plakband. Blijkt dat het onderhouden van zo’n pand best lastig is. En plakband kan een scheur in de muur of loshangend behang prima repareren op zo’n chique locatie!
6. Het Nationaal Museum
Echt, weinig musea zijn zo leuk als het Nationaal Museum in Turkmenistan. Boek vooral geen tour, want dan hoor je 1,5 uur lang pure propaganda. Geniet vooral lekker in eigen tempo van de klassieke diarama’s die je in ieder voormalig Sovjetland-museum tegenkomt. En ook van de prachtige kunt.
Mijn nichtje die dol is op eenhoorns en glitter zou spontaan in huilen uitbarsen van puur geluk wanneer ze de schilderijen in dit museum zou zien. Alsof er een glitterende eenhoorn over een stel Turkmeense paarden en puppies heeft gekotst en ze mee naar een magische droomwereld heeft genomen. Denk pastel- en fel, paarden op wolken, puppies in groene velden en een sterke leider die ervoor zorgt dat alles goedkomt! Mocht dat niet voldoende zijn, dan liggen er in het museum ook enkele gouden awards voor bijvoorbeeld de levering van stroom. In de vorm van elektriciteitspalen. Prachtig en onmisbaar in je museumcollectie natuurlijk.
Verder moet je gewoon rijden door Ashgabat en alle pracht en praal vooral over je heen laten komen en zelf ervaren. Het is het geheel aan kleine dingen namelijk – al zijn de gebouwen in Ashgabat zelden klein – die een vakantie in Turkmenistan zo interessant maken!
Meer te weten komen over Turkmenistan? Lees hier onze hoogtepunten van een rondreis door Turkmenistan, en ga goed voorbereid op reis met deze praktische tips.
